Kobiecy wachlarz był dawniej nieodłącznym atrybutem prawdziwej elegantki. W Europie kojarzył się z lwicami salonowymi. Był nie tylko modnym dodatkiem, ale też symbolem statusu społecznego, elementem etykiety, a nawet środkiem komunikacji! Czy znacie sekretny język wachlarzy?
„Dla kobiety wachlarz to berło, które pozwala jej władać światem”: tak mówiono w czasach Ludwika XIV. Przedmiot ten służył nie tylko do chłodzenia rozgrzanej tańcem lub winem damy, ale przy jego pomocy można było rozwinąć skomplikowaną grę towarzyską!
Spis treści:
Symbol władzy i kokieterii
Wachlarze wywodzą się z Dalekiego Wschodu, ale na europejskich dworach urosły do rangi znaku władzy. Szybko zdobyły serca dam. Posiadanie kunsztownego wachlarza było jasnym sygnałem wysokiego statusu materialnego. Kobiety z wyższych sfer uczyły się operować tym rekwizytem od najmłodszych lat.
Dekoracyjne wachlarze były ozdobą życia towarzyskiego. Panie chwaliły się nimi w salonach, teatrach, salach balowych. Służyły też do komunikacji. W XVIII wieku mówiono, że wszędzie słychać „szept wachlarzy, szum wachlarzy i kłótnie wachlarzy”.
Sekretny szyfr miłosny
Mowa wachlarzy powstała w XVIII w. Był to sposób na to, by obejść rygorystyczną etykietę towarzyską. Kod był skomplikowany, odbywały się nawet zajęcia dla panien, które pomagały w opanowaniu szyfru.
Istniała cała gama możliwości – od rzucania kokieteryjnych spojrzeń spoza wachlarza, osłaniania swojej rozmowy przed wścibskimi świadkami, po przekazywanie dyskretnych wiadomości!
Wachlarz pozwalał potajemnie flirtować. Ten piękny przedmiot służył niewerbalnej komunikacji między kochankami. Sekretny język wachlarzy działał niczym tajny szyfr. Odpowiednie ułożenie przedmiotu wyrażało zamiary, uczucia i stan ducha.
W dawnym świecie młoda dama rzadko mogła pozostać sam na sam z kawalerem. Wachlarz potrafił przekazać wiadomość. Była to na przykład informacja, której wypowiedzenia na głos, w obecności świadków, nie podjęłaby się żadna dobrze wychowana panna.
„Lecz gdy wyszedł Makbet-Rossi, przysłaniała twarz do połowy wachlarzem i cudownymi, rozmarzonymi oczyma zdawała się pożerać aktora. Czasami wachlarz z białych piór opadał jej na kolana, a wtedy Rzecki na twarzy panny Izabeli spostrzegał ten sam wyraz zamagnetyzowania, który go tak zdziwił w fizjognomii Wokulskiego”: napisał Bolesław Prus w powieści „Lalka”.
Wachlarz odgrywał rolę w kreowaniu emocji. Bywał ramą dla urody, ale też magnetyzował, przyciągał wzrok mężczyzn.
Słownik tajnych sygnałów
Jak odczytywano gesty? Istniały specjalne słowniki. Drukowano ulotki i broszury z kodami. Przykładowo: muśnięcie wachlarzem ramienia kawalera oznaczało pieszczotę, chęć zwrócenia na siebie uwagi. Uderzenie zwiniętym wachlarzem było z kolei oznaką niezadowolenia.
Wachlarz wykorzystywano też do aranżowania schadzek! Był nośnikiem informacji i elementem wysublimowanej gry miłosnej. Adoratorzy wypisywali na wachlarzach porę sekretnych spotkań lub zręczne komplementy.
Zza koronkowego lub jedwabnego wachlarza posyłano nie tylko powabne spojrzenia. Wachlarz pozwalał dyskretnie kokietować, kusić. Był nośnikiem informacji i elementem wysublimowanej gry miłosnej. Z pomocą tego przedmiotu można było rozgrzać uczucia albo bez słów okazać mężczyźnie pasję. Wachlarze wabiły adoratorów.
„Przy pomocy wachlarza można było powiedzieć kocham cię albo Jestem zaręczona, nie bądź uparty albo jestem zazdrosna”: powiedziała aktorka i kolekcjonerka wachlarzy Marta Stebnicka w jednej z rozmów z przedstawicielami mediów.
Zwyczaj ten był popularny także w polskich salonach. Język wachlarzy opisywano m.in. w prasie kobiecej.
Wachlarz wraca do łask
Piękne cacka nie trzepoczą już zbyt często w takt muzyki, rzadko opuszczają swoje schowki, kojarzą się z gablotami muzealnymi, a szkoda… Czasem można zobaczyć pojedyncze egzemplarze podczas wielkich upałów, na salach koncertowych lub teatralnych, podczas balów przebierańców, wesel.
W czasach współczesnych jednym z największych miłośników wachlarzy był projektant Karl Lagerfeld. To był jego znak rozpoznawczy. Nosił ten przedmiot niemal na każde publiczne wystąpienie i w ten sposób przypominał światu o sile klasycznej elegancji.
Niektóre cacka to prawdziwe dzieła sztuki. W Europie te wyjątkowe przedmioty niemalże wyszły z użycia, ale popularność romansów kostiumowych wydaje się przywracać je do łask! Wachlarzem można kiedyś było wiele powiedzieć… I w tej subtelnej, romantycznej, niewerbalnej formie flirtu wciąż można szukać inspiracji.
Wachlarz to symbol kobiecości, kokieterii. Jego zwiewne piękno zachwyca i intryguje. Posiadacie go w swojej garderobie? Dajcie koniecznie znać w komentarzach!
autor: Urocznica, zdjęcia: Pexels, Quotescover
Nowy romantyzm w modzie: styl niczym z wiktoriańskich powieści
