Domek na prerii, Laura Ingalls Wilder i podróż na Dziki Zachód

Laura Ingalls Wilder (1867-1957) to amerykańska pisarka i autorka serii książek „Domek na prerii”, w których opisała przygody swojej rodziny w okresie wędrówki przez amerykański Dziki Zachód. Książki były kilkukrotnie ekranizowane. Ogromną popularnością cieszył się serial telewizyjny z lat 1974–1983, z Michaelem Landonem w roli głównej. Kultowa produkcja powróciła w odświeżonej wersji. Nowy „Domek na prerii” jest dostępny na platformie Netflix. To dobra okazja, by bliżej przyjrzeć się autorce powieści, której twórczość wciąż budzi duże zainteresowanie.

Laura spędziła dzieciństwo na częstych podróżach, zatrzymując się w niektórych miejscach na bardzo krótki okres, czasami wracając na chwilę w poprzednie miejsce zamieszkania.

Laura Ingalls Wilder, około 1885, Wikipedia

Życie w podróży i walka o przetrwanie

Ojciec kobiety gnał za marzeniami o wolności i własnej ziemi. Rodzina przemierzała Amerykę wozem osadników. W tym czasie doświadczyli wielu przygód, ale też niebezpieczeństw. To ukształtowało wrażliwość przyszłej pisarki.

Laura musiała szybko dorosnąć, by wspomóc finansowo rodzinę. Przez pewien czas pracowała jako nauczycielka, jednocześnie sama chodząc do szkoły. Potem jako szwaczka, urzędniczka, rolniczka. Wyszła za mąż za Almanza Wildera. Zamieszkała na farmie, urodziła córkę Rose (później znaną pisarkę i dziennikarkę, która dostała imię „Róża” na część dzikich róż na prerii). Wspólny początek pary nie był łatwy. Pierwsze lata małżeństwa były prawdziwą „drogą przez mękę”.

Laura z mężem doświadczyła straty drugiego dziecka, ciężkich chorób, biedy, klęsk żywiołowych, utraty domu, długów. Opuścili okolicę, w której mieszkali, ale potem tam wrócili. Później znów ruszyli w drogę. Ostatecznie zamieszkali w stanie Missouri, gdzie – po latach walk z naturą – zbudowali farmę Rocky Ridge. Zajęli się uprawą jabłek, hodowlą drobiu, krów i koni. Razem przeszli w życiu wiele trudów.

Domek na prerii, Laura Ingalls Wilder, wydawnictwo Oddechy

Debiut po sześćdziesiątce i rodzinny biznes

Na farmie Rocky Ridge (Skalista Farma) powstały wszystkie książki Laury. Autorka pisywała też do lokalnej gazety. Karierę literacką rozpoczęła późno, zadebiutowała w wieku 65 lat. Do spisania wspomnień z dzieciństwa Laurę namówiła córka Rose.

Początkowo tekst kilkukrotnie odrzucono. Po wprowadzeniu zmian – w 1932 roku wydano pierwszą książkę. Był to tytuł dla najmłodszych odbiorców. Tym razem się udało. Książkę ciepło przyjęli zarówno czytelnicy, jak i krytycy. To był wielki sukces Laury.

Dało to początek serii powieści, znanych dziś jako „Domek na prerii” (od najpopularniejszego tomu). W zbieraniu materiałów do kolejnych książek pomagała Laurze jej siostra, Carrie. „Domek na prerii” w dużej mierze był także współpracą literacką na linii matka-córka. Rose miała spory wkład w redakcję powieści. Pisarstwo odmieniło los finansowy rodziny, przynosząc im zyski i zapewniając upragnioną stabilizację.

Laura i jej mąż mieszkali do końca życia w Rocky Ridge. Byli często odwiedzani przez miłośników twórczości autorki. Laura prowadziła aktywną korespondencję z dziennikarzami, wydawcami, fanami. Zmarła kilka dni po 90. urodzinach. W miejscach związanych z Laurą Ingalls Wilder (i jej bliskimi) znajdują się liczne muzea, pamiątki i tablice.

Domek na prerii, Netflix, plakat serialu

Klasyka, która łączy pokolenia

Cykl „Domek na prerii” to klasyka literatury dziecięcej. Poruszająca opowieść o życiu rodziny farmerów w XIX wieku, ukazująca piękno i trud codziennego prowadzenia gospodarstwa. To kultowa seria – uwielbiana od pokoleń. Książki opisują barwnym językiem życie rodziny na zachodnich rubieżach Ameryki, gdzie radość obcowania z przyrodą przeplata się z trudami walki o przetrwanie.

„Wtem od strony lasu nad strumieniem dał się słyszeć śpiew słowika. Wszystko ucichło, jakby bojąc się zagłuszyć jego tkliwą piosenkę. Słowiczy głos niósł się w powietrzu, trawy muskane chłodnym wiatrem szeptały coś do siebie, wtórując jego słodkim trelom”: napisała Laura Ingalls Wilder w „Domku na prerii”.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że oprócz oryginalnych książek, w USA do dziś ukazują się powieści napisane w podobnym stylu, opisujące – w większości fikcyjne – dzieciństwo i młodość matki, babci i prababci Laury oraz życie jej córki Rose, jak również lata z dzieciństwa Laury, pominięte przez nią w książkach.

Rose Wilder Lane, córka Laury, Wikipedia

Prawda ukryta między wierszami

Cykl „Domek na prerii” nie jest pełną autobiografią, ale fikcją literacką, z licznymi elementami inspirowanymi rzeczywistością. Historie skupiają się na życiu pionierów i amerykańskim duchu oraz niezależności.

Laura przekształciła rodzinną opowieść w książki o samodzielności, miłości i wytrwałości. Pominęła wiele brutalnych aspektów życia oraz niełatwych wspomnień, aby uczynić teksty bardziej przystępnymi dla młodych czytelników.

Prawdziwe życie rodziny Ingallsów było znacznie trudniejsze niż historia opisana w powieściach dla dzieci i sielanka pokazana później na ekranie. Ciągłe przeprowadzki, tragedie i choroby, bieda i głód, wyzwania na farmie…

W 2014 roku wydano nieocenzurowany pamiętnik Laury Ingalls Wilder pod tytułem „Pioneer Girl”. To autobiografia z komentarzem. Utwór adresowany do dorosłego odbiorcy. Oryginalne zapiski Laury są znacznie bardziej surowe i mniej wyidealizowane niż jej książki dla dzieci. Burzą też romantyczny obraz przygód rodziny Ingallsów, który utrwalił w masowej wyobraźni odbiorców stary, kultowy serial „Domek na prerii”. Zainteresowanie książką było ogromne. Tytuł zaciekawił nawet filmowców z Hollywood.

Prairie Fires: The American Dreams of Laura Ingalls Wilder, Caroline Fraser, Little, Brown Book Group

Dziedzictwo Laury i jej tajemnice

Ona, wóz i Dziki Zachód. Lubimy zaglądać za kulisy kultowych opowieści. „Domek na prerii” to właśnie taka historia. A prawda plasuje się gdzieś pomiędzy sielanką a twardą rzeczywistością. Temat wciąż budzi zainteresowanie i duże emocje.

Amerykańska pisarka Caroline Fraser w 2018 roku zdobyła nagrodę Pulitzera za biografię „Prairie Fires: The American Dreams of Laura Ingalls Wilder”. Autorka pokazuje tam, jak bardzo prawdziwe życie Laury różniło się od tego, przedstawianego w książkach. Szersze spojrzenie widać też w nowym serialu „Domek na prerii”, który poza słynną serią powieści, czerpie też z innych źródeł.

Laura Ingalls Wilder była pełną życia i ciekawą świata kobietą. Pracowitą, błyskotliwą i silną. Kochała przyrodę, przestrzeń, przygody. Potrafiła cieszyć się z małych rzeczy. Jej książko odegrały ogromną rolę w kształtowaniu amerykańskiej tożsamości i wyobraźni. „Trzeba mieć zaufanie do siebie, a wtedy wszystko da się pokonać”: napisała w powieści „Szczęśliwe lata”.

Bieda, porażka, walka, odkrywanie siebie na nowo. Laura trudne doświadczenia przekształciła w pouczającą i podnoszącą na duchu przypowieść, która od pokoleń chwyta za serce kolejnych czytelników. „Domek na prerii” to międzynarodowy bestseller. Prawdziwa historia Laury Ingalls Wilder jest jednak znacznie bardziej ciekawa niż powieści… Jedno jest pewne, jej wspomnienia z Dzikiego Zachodu podbiły świat książek i ekranów.

autor: Urocznica, źródła: m.in. iowasource.com, wikipedia.org, newyorker.com, prairiefiresbook.com, zdjęcia: Wikipedia (foto główne: replika domku rodziny Ingallsów), mat. pras. wyd. Oddechy i Brown Book Group, plakat serialowy

Kultowe i klasyczne książki dla dzieci oraz młodzieży