Floriografia – tajemniczy język kwiatów, o którym prawie zapomnieliśmy (a szkoda!)

Rośliny zawsze mówiły więcej, niż widać na pierwszy rzut oka… Język kwiatów, znany także jako floriografia, to subtelny sposób wyrażania emocji poprzez rośliny. Od wieków kwiaty symbolizują uczucia, relacje i stany ducha – od miłości i nadziei po tęsknotę czy żal. Floriografia pozwala nam czasem powiedzieć to, czego nie potrafimy ubrać w słowa. Kwiaty – choć milczące – przemawiają niekiedy wyjątkowo wyraźnie. Ich język jest niezwykle piękny! Co kryje się za tajemniczą mową roślin?

Sztuka symbolicznego przekazywania uczuć i wiadomości za pomocą kwiatów była szczególnie popularna w epoce wiktoriańskiej. Funkcjonowała jako tajny kod. Każdy kwiat, jego kolor, a nawet sposób ułożenia bukietu niosły ukryte znaczenie, co pozwalało na subtelną komunikację.

Pexels

Krótka historia kwiatowego szyfru

Floriografia ma długą i złożoną historię. Ta kwiatowa tradycja ma korzenie w starożytności. Rośliny już wtedy były nośnikami symboli i duchowych znaczeń. Zwyczaj ma stare i egzotyczne źródła, ale rozkwit mowy kwiatów nastąpił w XIX wieku w Europie. Floriografia była szczególnie popularna w Anglii i Francji.

Język kwiatów nie ogranicza się jednak tylko do tradycji zachodnich. Także kraje azjatyckie i arabskie mają swoje mowy kwiatów. Symbolika roślin różni się w zależności od kultury. W tradycji zachodniej za królową kwiatów uważa się różę, a na przykład w krajach buddyjskich najważniejszym symbolem roślinnym jest lotos.

W czasach wiktoriańskich floriografia to był istny szał! W XIX-wiecznej Europie używanie kwiatów jako środka tajnej komunikacji zbiegło się z rosnącym zainteresowaniem botaniką.

Modę na floriografię rozpropagowała m.in. poetka Mary Wortley Montagu, która przez wiele lat mieszkała w Konstantynopolu i interesowała się orientalną kulturą, gdzie można szukać źródeł roślinnego szyfru. Podobno przeniknęła do haremu sułtana. Tam zapoznała się z turecką tajną mową kwiatów, którą przeniosła na pole europejskie.

Pexels

Miłosna mowa kwiatów

W wiktoriańskiej Europie kwiaty służyły do wyrażania emocji w sposób zakodowany, często stosowany w zalotach. W tamtym świecie jawne wyznanie miłości uchodziło za skandal. Ówczesna etykieta była bardzo surowa. Zamiast ryzykować, wysyłano lub wręczano kwiaty. To był sposób na dyskretny flirt.

Pojawiły się poradniki i słowniki kwiatowe. Każda roślina miała wiele znaczeń. Często definicje wynikały z wyglądu, cech charakterystycznych dla kwiatka. Kupowano więc chętnie roślinne publikacje. Wymieniano się małymi „mówiącymi bukietami”, noszono je jako dodatek. To był czas sekretnej mowy płatków i liści. Rośliny były wtedy ważnym sposobem rozmowy o miłości i przyjaźni.

W  XIX-wiecznej Europie podarunki w formie kwiatów i konkretnych kompozycji roślinnych służyły więc do przesyłania kodowanych wiadomości, pozwalając nadawcy wyrazić uczucia miłosne, o których w społeczeństwie wiktoriańskim nie wypadało mówić głośno.

Pexels

Symbolika i duchowość kwiatowych motywów

Lingua Flora to bogaty i stary język. W XIX wieku temat osiągnął szczyt zainteresowania, ale był oczywiście znany już wcześniej. Znaczenia symboliczne od dawna związane są z kwiatami – w religii, heraldyce, malarstwie, literaturze, tradycji ludowej i życiu codziennym. Znamy różne języki kwiatów. Symbolika roślin kształtowała się przez wieki!

Kwiaty od setek lat służą do komunikowania emocji i alegorii w sztuce. Wystarczy przyjrzeć się słynnym dziełom z najpopularniejszych muzeów. Europa ma także duchowy język roślin i wykorzystywany jest on od wieków w sztuce religijnej, sakralnej. Każda roślina tam też ma swoje znaczenie.

Mowę kwiatów wykorzystywano np. w europejskim malarstwie renesansowym (lilie, róże, tulipany) czy sztuce azjatyckiej (kwiaty śliwy i wiśni). Po symbolikę roślin sięgali wielcy artyści. W literaturze językiem kwiatów posługiwali się m.in. William Shakespeare, Jane Austen, siostry Brontë czy Frances Hodgson Burnett. A to tylko kilka przykładów.

Poza Starym Kontynentem mowa roślin to także fascynujący temat. W Azji język kwiatów skupia się głównie na kwestiach metafizycznych. Dotyczy m.in. wartości duchowych, tematu ulotności życia. To widać w stale popularnym kulcie kwiatów wiśni. Kolejna ciekawostka? Obecnie europejska floriografia miłosna w Azji także jest dobrze znana i chętnie wykorzystywana w nowoczesnej florystyce.

Pexels

Język kwiatów ewoluował

Choć dziś rzadko korzystamy z formalnych słowników kwiatów, symbolika roślin wciąż jest obecna w kulturze! Wręczamy czerwone róże na randkach, białe lilie wykorzystujemy przy uroczystościach pogrzebowych, a delikatne kwiaty wiśni wiosną podziwiamy jako symbol ulotnego piękna.

Język kwiatów bywa kluczem do zrozumienia arcydzieł literatury i malarstwa. To element tradycji, historii, kultury. Od wieków buduje naszą wrażliwość, tożsamość, duchowość. Zachęca do uważności. Ubarwia nasze życie!

Floriografia przetrwała, ponieważ odpowiada na uniwersalną potrzebę – wyrażania emocji w sposób subtelny i piękny. Mowa kwiatów dziś może być traktowana jako ciekawostka lub inspiracja.

Współcześnie po język roślin sięgają m.in. floryści, konsultanci ślubni, twórcy biżuterii, marketingowcy, pisarze i filmowcy.  W XXI wieku znaczenie floriografii uległo pewnemu ograniczeniu. Mimo to – język roślin wciąż jest obecny w naszej kulturze. Przykład? Często temat mowy kwiatów odżywa w okresie walentynkowym.

Floriografia umożliwia ludziom wyrażanie swoich uczuć w delikatny i wyrafinowany sposób. W krzykliwym świecie przypomina, że czasem wiele można powiedzieć… bukietem. A ile przyjemności może przynieść próba odczytania zaszyfrowanej wiadomości! Słowniki kwiatowe wciąż są drukowane, można je też znaleźć w wersji online.

„Jest tyle fascynujących faktów dotyczących kwiatów, uczuć, które one wyrażają i związanych z nimi tradycji”: napisały Gill Davies i Gill Saunders w książce „Miłosna mowa kwiatów”. Może czas zagłębić się w fascynujący język roślin? To idealny temat dla marzycieli i romantyków, prawda?

Pexels

autor: Urocznica, zdjęcia: Pexels

Cytaty o kwiatach – z literatury i nie tylko. Bukiet inspiracji oraz kwitnących słów!