Recenzja: „Wiersze wybrane” Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

Kiedy ostatnio czytaliście poezję? Liryka nas uwrażliwia, kształci, rozwija. W polskiej kulturze poezja zajmuje szczególne miejsce. Lubimy sztukę słowa. Mamy wielu wybitnych twórców wierszy. Uważa się, że jesteśmy jednym z najbardziej rozpoetyzowanych narodów świata! Mija Rok Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej – to dobra okazja, by przypomnieć sobie twórczość „polskiej Safony”.

Nazwano ją poetką miłości i wielką miłośnicą, wróżką, sylfidą i księżniczką. Wybór wierszy Marii Pawlikowskiej Jasnorzewskiej Wydawnictwa SBM zawiera najpiękniejsze i najbardziej znane utwory poetki, pozwalające prześledzić jej drogę artystyczną.

Namiętność i delikatność bez tabu

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska to jedna z najwybitniejszych polskich poetek XX wieku. Miała burzliwe życie osobiste. Zadawała wiele pytań. Była bystrą obserwatorką. Snuła liczne refleksje nad relacjami międzyludzkimi i światem. Jej życie było naznaczone problemami zdrowotnymi i miłosnymi.

Kochała, cierpiała, chorowała, bała się starości – dokładnie jak my. Była błyskotliwa i wrażliwa. To wszystko widać w jej twórczości. W poezji łączyła namiętność i delikatność. Głód życia, miłości, tajemnicy.

W twórczości poetki nie ma tematów tabu – Maria Pawlikowska-Jasnorzewska prezentuje codzienność we wszystkich jej aspektach. Pisze o miłości (duchowej i fizycznej), przemijaniu, tęsknocie i śmierci, zdradza fascynację przyrodą, spirytyzmem i magią.

Jej wiersze są często sentymentalne, emocjonalne. To utwory osobiste, metaforyczne, symboliczne, ale zawierają też uniwersalne refleksje. Zmysłowe, inteligentne, ponadczasowe. Świeże, konkretne, często zwięzłe.

Wiersze o miłości, życiu, śmierci i magii

Była nie tylko poetką, ale też dramatopisarką, malarką i rysowniczką. Jednak to właśnie wiersze przyniosły jej największy rozgłos. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska była mistrzynią poezji miłosnej. Pisała wspaniałe, piękne erotyki. To jednak tylko jeden z wątków jej twórczości. Wiele miejsca w swoich wierszach poświęcała też przyrodzie, a także przemijaniu i śmierci. Bardzo ciekawe są również wiersze magiczne poetki.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska była niezwykle kobieca, pełna magnetyzmu. Tuwim nazywał ją czarownicą, Leśmian – rusałką. Fascynowały ją zjawiska nadnaturalne. Pociągała ją ezoteryka i spirytyzm. Niedawno w tym temacie powstała biografia poetki „Czarująca poetka. O Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej”, którą napisała Joanna Jurgała-Jureczka.

Najpiękniejsze perły polskiej poezji

Zbiory wierszy można czytać fragmentarycznie i wielokrotnie. Często są źródłem cytatów, pokarmem dla duszy, idealną lekturą na długi wieczór. Wiersze Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej to utwory, które czyta się z łatwością i przyjemnością. Jej poezję cechuje lekki, subtelny styl, ale też odwaga mówienia o różnych aspektach rzeczywistości z kobiecej perspektywy.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska do perfekcji dopracowała formę miniatury z niespodziewaną puentą. Nawiązywała w krótkich wierszach do japońskiej tradycji haiku. W jej poezji można odkryć też wiele innych wpływów. Pisała np. utwory inspirowane kulturą amerykańską. Jej wiersze do dziś urzekają niepowtarzalną atmosferą, a niekiedy zaskakują.

Wiele utworów poetki odegrało znaczącą rolę w dziejach polskiej kultury. Niektóre stały się znanymi piosenkami. Chętnie je cytujemy, recytujemy, wspominamy. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska jest jedną z najczęściej tłumaczonych i do dziś czytanych polskich poetek. To nazwisko trzeba znać.

Wiersze Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej to lektura obowiązkowa dla każdej romantycznej duszy! „Poezja zachowuje od zniszczenia tchnienie boskości w człowieku”: trafienie stwierdził kiedyś Percy Bysshe Shelley. A Odisseas Elitis zauważył nieco później: „Poezja jest drugą twarzą duszy”.

Tytuł: „Wiersze wybrane”

Autor: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

Wyd.: Wydawnictwo SBM

Rok wydania: 2025

*egzemplarz zakupiony

autor: Urocznica, zdjęcia: mat. pras. wyd., Pexels

Julian Tuwim, jakiego nie znacie! Ciekawostki o niezwykłym poecie