![Zając wielkanocny – symbolika, historia, tradycja 1 Czego symbolem jest zajączek wielkanocny](https://urocznica.pl/wp-content/uploads/2021/04/pexels-karolina-grabowska-4041158-945x626.jpg)
Czego symbolem jest zajączek wielkanocny? Co mówią o nim historia i legendy? Kto u nas przynosi prezenty: zając czy królik wielkanocny? Jeśli jesteście ciekawi – zapraszam do lektury. Zające są zaradne i sprytne. To bohaterowie wielu opowiadań. Cieszą się popularnością np. w literaturze rosyjskiej i francuskiej, ale nie tylko. Zając to ważna postać polskich bajek ludowych. Bohater niejednoznaczny, choć bardzo ciekawy. Uosobienie sił witalnych w przyrodzie. Symbol czujności, szybkości, niekiedy mający też właściwości nadprzyrodzone. A do tego… oczywiście ważny element wiosennych świąt. Jakie sekrety kryje w sobie zając wielkanocny?
Zajączek to symbol witalności, płodności oraz odrodzenia przyrody. Kojarzy się z nadejściem wiosny. Zwierzę to także atrybut i symbol Świąt Wielkanocnych. Dla wielu – jest synonimem prezentu. W Niedzielę Wielkanocną dzieci dostają od niego drobne podarunki. Co o nim wiemy? Niektórzy chcieliby w nim widzieć tylko modę, fascynację i przejaw masowej kultury, ale to nie do końca prawda. Zając wielkanocny ma starszą, bogatszą oraz ciekawszą tradycję niż się na pozór wydaje.
![Zając wielkanocny Prezenty na zajączka](https://urocznica.pl/wp-content/uploads/2021/04/easter-2174681_1280.jpg)
Króliczek, Pixabay
Historia o zajączku wielkanocnym
Zając w czasach przedchrześcijańskich był przedstawiany jako towarzysz bóstw, posłaniec. Był popularny w Grecji, gdzie pojawiał się obok Afrodyty i np. w Egipcie, gdzie wiązano go z Ozyrysem. Kojarzono go także ze staroniemiecką boginią wiosny Ostarą. Stąd prawdopodobnie w języku niemieckim nazwa Wielkanocy – Ostern.
Później jego znaczenie ewoluowało. Na pogańskie tradycje związane z zającem nałożyły się chrześcijańskie interpretacje. Współcześnie, choć kojarzy się z Wielkanocą, należy do strefy świeckiej (w odróżnieniu od baranka). Mimo to, pojawiał się już w pismach pisarzy wczesnochrześcijańskich i dziełach ówczesnych artystów religijnych. Można go zobaczyć na zachowanych zabytkowych rzeźbach, obrazach, w manuskryptach. Już wtedy zwracano uwagę na rozumność i wyjątkowość tych małych zwierząt.
Następnie zaczęto wiązać zająca z jajkiem wielkanocnym. Przez wieki stawał się on coraz bardziej lubiany. Dużą popularność jako symbol świąteczny zdobył wraz z pojawieniem się kartek pocztowych z życzeniami. Motywy dekoracyjne tych pocztówek często czerpały elementy z otaczającej nas przyrody. Zając był bardzo wdzięcznym tematem. Później motyw tego zwierzęcia rozpowszechnił się jeszcze bardziej. Tyle w wielkim skrócie o zajączku wielkanocnym mówi historia.
![Zając wielkanocny Czego symbolem jest zajączek wielkanocny?](https://urocznica.pl/wp-content/uploads/2021/04/zajac-wielkanocny-pocztowki-wikipedia.jpg)
pocztówki: 1) 1907, 2) 1915, 3) 1900; Wikipedia
Prezenty na zajączka
Zwyczaj obdarowywania przez zająca prawdopodobnie przyszedł do nas z Niemiec. W Polsce popularny jest szczególnie na Śląsku, Pomorzu Zachodnim oraz w Wielkopolsce. Według tradycji zajączek zostawia drobne upominki lub słodycze w domu albo ogrodzie. W dawnych Niemczech zając pełnił rolę sędziego dla dzieci. Oceniał czy najmłodsi zachowywali się dobrze czy źle.
Według legendy nosił kolorowe jajka, słodycze oraz zabawki w koszyku. Pojawia się w wielu dawnych opowieściach i nierozerwalnie związany jest z środkowoeuropejską przyrodą. Szarak zawsze był popularnym elementem wiosennego krajobrazu. Dzieci cieszyły się na jego widok. Biegający po polach zajączek idealnie pasował więc jako roznosiciel prezentów.
![Zając wielkanocny – symbolika, historia, tradycja 2 : zając czy królik wielkanocny](https://urocznica.pl/wp-content/uploads/2021/04/hare-5773766_1280.jpg)
Zając szarak, Pixabay
Królik czy zając wielkanocny
Zając jest większy, ma dłuższe kończyny i charakterystyczne długie uszy. W marcu to zające łączą się w pary – dlatego kojarzymy je z wiosną. W naszym kraju to one są symbolami Wielkanocy. Królik bliższy jest Europie Zachodniej.
W naszej strefie klimatycznej szczególnie popularny jest zając szarak. W Polsce występuje pospolicie na terenie całego kraju. Niestety, jego liczebność stale maleje – na co największy wpływ mają warunki klimatyczne, niezrównoważone rolnictwo, myślistwo oraz kłusownictwo. Leśnicy biją na alarm i zwracają uwagę na to, że nasz sympatyczny szarak jest zagrożony. Potrzebna jest poprawa środowiska życia zajęcy. Oby szaraczki nie znikły z polskiego pejzażu. Bez nich rodzime krajobrazy byłyby znacznie uboższe. Wielkanoc też wyglądałaby inaczej.
Jak widać, zając ma w naszej przestrzeni i kulturze ważne, istotne znaczenie. Trzeba przyznać, że w towarzystwie wiosennych kwiatów, gałązek wierzby, owsa, malowanych jaj wygląda uroczo… oraz jak najbardziej na miejscu!
![Zając wielkanocny – symbolika, historia, tradycja 3 Kto u nas przynosi prezenty: zając czy królik wielkanocny?](https://urocznica.pl/wp-content/uploads/2021/04/easter-2197043_1280.jpg)
Króliczek, Pixabay
Czy zając jest także elementem Waszej Wielkanocy? Dajcie znać. Z okazji nachodzących Świąt – życzę Wam radości, zdrowia i spokoju. Dobrego wypoczynku oraz uśmiechu!
Zachęcam także do lektury tekstu: “Wielkanocne rośliny – wiosenna i świąteczna zieleń“.
autor: Urocznica; źródła: dzieje.pl, opoka.pl, info.wiara.pl, kurierhistoryczny.pl, niedziela.pl, wikipedia.org, bajka.umk.pl, ekologia.pl; zdjęcia: Pexels, Pixabay, Wikipedia
Piękny wpis Urocznico. U mnie – nie ma raczej zwyczaju obdarowywania się na Wielkanoc. Ale wpis wpis nie powiem, nie powiem. A pamiętasz może bajkę – rosyjską : O Zającu i Wilku ? To był klimat. Cztery lata rosyjskiego w Szkole Podstawowej i cztery w LO zrobiły swoje 😉 Ach ! Jeszcze w Wielki Piątek był zwyczaj – tu – na pograniczu małopolsko – świętokrzyskim – palenia w noc z Wielkiego Piątku na Wielką Sobotę – tzw. Sobótek. Co się umorusało w błocie w łąkach i na wzgórzach – to było coś. Co niektórzy popijali wtedy bimber. Ja też życzę – przede wszystkim – zdrowych, spokojnych Świąt Wielkiej Nocy 🙂 Pozdrawiam ! PS. Coś na Wielkim Oczekiwaniu chyba było o Sobótkach w tę szczególną Noc, ale blog jest przepastny (tj. mój ) 😉
Kojarzę tę bajkę, ale moi rodzice lepiej. 😉 Rosyjski w szkole też pamiętają. Mnie ominął, ale miałam np. łacinę w liceum przez rok, a później na studiach. O tym zwyczaju, który wspominasz, czytałam kiedyś w jakiejś książce.
Radosnych Świąt!
Ciekawy wpis.
Miło mi, zachęcam do lektury również innych tekstów wielkanocnych dostępnych na blogu. 🙂
Dziękuję za dużo ciekawych informacji !!
Zdrowych i radosnych Świąt Wielkanocnych !
Pozdrawiam 🙂
Radosnych Świąt! 🙂
I to bardzo ciekawy tematyczny wpis. Wesołych świat 🙂
To super, że tak uważasz. Przyjemnego świętowania! 🙂
Super ze mogłam dziękuje Tobie lepiej poznać historie 🙂 Ciekawy wpis
Lubię szukać takich ciekawostek, cieszę się, że Cię zainteresowały. 🙂
Tam, gdzie są dzieci musi być oczywiście zajączek 🙂
Fakt, choć u mnie drobne prezenty wielkanocne dostają dzieci i dorośli. 🙂
Nigdy nie robiłam (ani nie dostawałam) prezentów na zajączka. Owszem, szukało się słodyczy po domu, ale to tyle. 🙂
A u mnie zawsze są jakieś drobne upominki, to szukanie słodyczy też można zaliczyć do świątecznych drobiazgów. 🙂