Literaccy Patroni Roku 2022

Literaccy Patroni Roku 2022

Co roku Sejm wybiera postaci, które zapisały się w historii kraju i przypisuje im honorowy tytuł Patronów Roku. Wśród nich często są wybitni polscy pisarze. To dobry moment, by przyjrzeć się im bliżej. Patroni Roku 2022 to m.in. Maria Konopnicka, Józef Wybicki oraz Józef Mackiewicz. Najbliższe miesiące upłyną zaś pod nazwą Rok Romantyzmu Polskiego.

W zeszłym roku literackim patronem był m.in. Stanisław Lem. W tym roku obchodzimy 180. rocznicę urodzin Konopnickiej,  200. – Wybickiego i 120. – Mackiewicza. Poza tym, mija 200 lat od publikacji „Ballad i romansów” Adama Mickiewicz. Stąd ważną rolę w ciągu 12 miesięcy będzie pełnił romantyzm.

Patroni na rok 2022

Literaccy Patroni Roku 2022 to postacie ciekawe, znane, choć nieco zapomniane. Często kojarzone z pojedynczych dzieł. Związane z nimi rocznice to doskonały moment, by przyjrzeć się bliżej ich życiorysom oraz twórczości.

Patroni na rok 2022

M. Konopnicka, 1897, Wikipedia

Maria Konopnicka to pisarka, poetka, tłumaczka i publicystka. Twórczyni „Roty”. Tworzyła piękna literaturę dla dzieci. Znana jest jako autorka baśni „O krasnoludkach i sierotce Marysi”. Współpracowała z tygodnikiem dla kobiet „Bluszcz”. Zajmowała się też krytyką literacką. Tworzyła również nowele, jej dziełami są m.in. „Mendel Gdański” czy „Nasza szkapa”. Miało kilkoro dzieci, była żoną Jarosława Konopnickiego, ale rozstała się z mężem. Przyjaźniła się z Elizą Orzeszkową. Pisarka była też działaczką społeczną. Walczyła o prawa kobiet. Protestowała przeciwko niesprawiedliwości społecznej. Z jej nazwiskiem łączono wielu mężczyzn, choć nie ma pewności dla kogo tak naprawdę miała najcieplejsze uczucia. Bliska przyjaźń łączyła ją z malarką Marią Dulębianką. Konopnicka urodziła się 1842 roku w Suwałkach, zmarła w 1910 roku we Lwowie.

„A gdy serce twe przytłoczy/ myśl, że żyć nie warto,/ z łez ocieraj cudze oczy,/ chociaż twoich nie otarto”. M. Konopnicka, „Fragmenty”

Literaccy Patroni Roku

J. Mackiewicz, przed 1939, Wiki.                  

Józef Mackiewicz to pisarz, reportażysta i publicysta polityczny. Pracował m.in. w dzienniku „Słowo”. Życie miłosne i rodzinne pisarza było skomplikowane. W twórczości literackiej starał się być wiarygodnym świadkiem historii. Ważne były dla niego: prawda faktów, wiedza, znajomość przedmiotu. W tekstach często odwoływał się do wielonarodowej tradycji Rzeczpospolitej. Był wrogiem totalitaryzmów. Wspierał ideę wolności narodów. To on przedstawił pisemną relację na temat zbrodni katyńskiej. Wielokrotnie narażał się ludziom u władzy. Dwa razy wydawano na niego wyrok śmierci. Po wojnie przebywał na emigracji. Pisał dla paryskiej „Kultury”, londyńskich „Wiadomości”, tygodnika „Lwów i Wilno”. Współpracował z prasą emigracyjną wielu państw. Prócz tekstów dziennikarskich, pisał też powieści i zbiory opowiadań. Urodził się w 1902 w Petersburgu, a zmarł w 1985 roku w Monachium.

„Całkowitej prawdy nie zna żaden człowiek na tym świecie. To co my, ludzie, nazywamy prawdą jest zaledwie jej szukaniem. Szukanie prawdy jest tylko możliwe w wolnej dyskusji”. J. Mackiewicz, „Zwycięstwo prowokacji”

Literacki Patron Roku 2022

J. Wybicki, XIX w., Wikipedia

Józef Wybicki to pisarz, publicysta i polityk. Autor polskiego hymnu narodowego – „Mazurka Dąbrowskiego”. Wybitny humanista. Kochający mąż i ojciec. Prawnik, geograf, poseł, działacz społeczny, literat… W życiu kierował się dewizą: „Aby z korzyścią dla ojczyzny”. Był silnie zaangażowany w działalność polityczną, ale pisał również pamiętniki, wiersze, dramaty i opery. Dokonywał też tłumaczeń z języka francuskiego. Poruszał w różnych tekstach tematy polityczne, społeczne, ekonomiczne i moralne. Dziś jego pisma są niemal całkowicie zapomniane. Co ważne – kochał teatr i zajmował się również reżyserią, niekiedy występował jako aktor dla najbliższych. Największy sukces odniosły jego sztuki sceniczne: komedia „Kulig” oraz tragedia „Zygmunt August”. Pamięć Wybickiego jest szczególnie czczona w dwóch regionach Polski: na Pomorzu Gdańskim, gdzie się urodził i w Wielkopolsce, gdzie mieszkał i zajmował się działalnością publiczną. Urodził się w 1747 roku w Będominie, zmarł w 1822 w Manieczkach.

„Rzeknij, Najjaśniejszy Panie: Jest Królestwo Polskie!”, J. Wybicki, do Napoleona I Bonapartego w 1812 r.

Patroni literaccy

„Ballady i romanse” A. Mickiewicz, Polona

Rok Romantyzmu Polskiego

W 1822 roku w Wilnie ukazały się „Ballady i romanse” Mickiewicza, a wśród nich tak znane utwory liryczne jak „Romantyczność”, „Pani Twardowska” i „Powrót taty”. Wydanie tego tomiku poetyckiego symbolicznie wyznacza początek polskiego romantyzmu.  To wtedy zrodziła się epoka, w której tworzyli nasi genialni artyści, myśliciele i działacze polityczni. W sytuacji narodowej niewoli stworzyli kraj duchowej wolności. Rozwinęli programy niepodległościowe. Wynieśli też polską muzykę, literaturę i malarstwo do rangi czołowych osiągnięć kultury europejskiej.

2022 rok to czas, kiedy warto przypomnieć sobie pisarskie dokonania Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Zygmunta Krasińskiego czy Cypriana Kamila Norwida. Poza literaturą, można również przywołać muzykę Fryderyka Chopina, Marii Szymanowskiej, Stanisława Moniuszki. Doskonałym pomysłem jest także wspomnienie malarstwa Jana Matejki, Artura Grottgera, Teofila Kwiatkowskiego.

„Nie znasz prawd żywych, nie obaczysz cudu!/ Miej serce i patrzaj w serce!”. A. Mickiewicz, „Romantyczność”

 

autor: Urocznica, źródła: sejm.gov.pl, culture.pl, wikipedia.org, jozefwybicki.pl, wolnelektury.pl, zdjęcia: Wikipedia


Erotyzm w romantyzmie. Jak o seksie pisała trójka wieszczów polskich?


 

Komentarze

  1. Jardian

    Nie wiedziałem nic o tych “rocznicach”. Postaci znane i cenione. Ciekawe, co będzie na maturze z języka polskiego w 2022 roku ;-). Serdecznie pozdrawiam 🙂 .

    • @dministrator

      Ciekawe. 🙂

  2. Asia czytasia

    Miałam właśnie sprawdzić patronów. Teraz już nie musze 😉

    • @dministrator

      A widzisz… 🙂

  3. Monika Olga

    Aż trzech patronów! Hmmm, podczas ubiegłorocznych wakacji odwiedziłam Dworek Marii Konopnickiej… i zaczytywałam się w jej poezji 🙂

    • @dministrator

      Super, też bym chętnie odwiedziła jej dworek. 🙂

    • sebol

      patronów jest 7
      jest jescze wanda rutkiewicz i maria , bodajże grzegorzewska

      • @dministrator

        Tak, to fakt, ale tu zostali wymienieni tylko literaccy, jak wskazuje tytuł. 🙂

  4. Natalia z https://mojportret.blogspot.com/

    Polski romantyzm to niestety coś, do czego wciąż mam uraz i nie jestem w stanie przekonać się do twórczości autorów, którzy tworzyli w tamtym czasie.

    • @dministrator

      Przykra sprawa, ja uwielbiam tę epokę, może warto spojrzeć na ówczesnych twórców z innej strony? Mniej szkolnej? Np. poczytać pełne humoru erotyki Mickiewicza, tzn. sonety odeskie? 😉

  5. Cyrysia

    Nie miałam pojęcia, że co roku Sejm wybiera postaci, które zapisały się w historii kraju i przypisuje im honorowy tytuł Patronów Roku. Super sprawa.

    • @dministrator

      Z pewnością dobra okazja do bliższego zapoznania się z niektórymi twórcami. 🙂

  6. Ken.G

    “Bliska przyjaźń” z Dulębianką to chyba spory eufemizm 😉 Chyba że należysz do osób, które uważają, że na pewno była heteroseksualna.

    Dołączam do osób, które nie wiedziały, że sejm wybiera nam patronów.

    • @dministrator

      Myślę, że na 100% nikt z nas nie może się wypowiadać w temacie uczuć i seksualności Konopnickiej. Żyła na przełomie burzliwych epok, zmarła w 1910 roku, my tkwimy w XXI wieku… Jak napisałam “nie ma pewności dla kogo tak naprawdę miała najcieplejsze uczucia”. Wiele jest w sferze podejrzeń i przesłanek, tak jak i przy innych dawnych polskich literatach. Wystarczy pobieżnie przejrzeć jej życiorys, by zobaczyć, iż to sprawa skomplikowana. Wydaje mi się, że lepiej zostawić ten temat, nie odbierając jej prawa do sekretu. Lepiej zająć się literaturą. Może po głębszej lekturze tam będzie można wyczytać coś ciekawego? 😉

      • Ken.G

        Rozsądne podejście, aczkolwiek mam nieco inne. Może mniej rozsądne 😉 Na 100% rzeczywiście nie można tak powiedzieć (chyba) o nikim, kto już nie żyje. Mimo wszystko jestem za tym, żeby nie przyklejać takim osobom łatek “hetero” na milion procent. To bardzo pasuje tym, którzy wmawiają społeczeństwu, że jest coś takiego jak ideologia LGBT(XYZQWERTY) i “dziś jest dużo gejów, bo to modne”. A kiedyś był ich promil i siedzieli cicho jak na zboków przystało. Może kojarzysz aferę, jaka wybuchła po artykułach o miłości Chopina, Tytusie?

        Ogólnie temat szeroki. Z pewnością warto – tak jak piszesz – poświęcić uwagę dziełom tych twórców.

        • @dministrator

          Nie, nie kojarzę, ale jakiś czas temu czytałam całkiem ciekawą książkę o Chopinie. Wiele dowiedziałam się na temat jego osobowości oraz relacji z ludźmi. „Chopin. Miłość i pasja”, Iwona Kienzler. Polecam. 🙂

  7. Głodna Wyobraźnia

    W tym roku bardzo edukacyjnie patroni, powiem szczerze, że wolałam tych z zeszłego roku, w tym przede wszystkim Stanisława Lema.

    • @dministrator

      Fakt, że kojarzący się z tekstami szkolnymi czy politycznymi, ale może to też dobry pomysł, by poznać ich z innej strony. Kto teraz czyta dzieła sceniczne, tragedie i komedie, Wybickiego? A może warto? 😉

  8. Marta

    Świetny post! Romantyzm ma swoje uroki, a patroni bardzo ciekawi. Grunt, żeby oprócz tego, że rok tego czy tamtego, coś tematycznego działo się w tej kwestii. Rok Lema był nagłaśniany głównie oddolnie przez wielbicieli, a przecież to była spora rzecz. Może romantyzm dostanie więcej polskiej, albo sejmowej uwagi? Bardzo bym chciała by tę kulturę w jakiś sposób propagowano, przywracano chociażby tak jak wspólne czytanie etc. Chociaż trochę boję się to proponować, bo ostatnio większość tego czego dotknie się sejm zamienia się w błoto, a nie złoto…

    • @dministrator

      Zawsze samemu można propagować romantyzm. Np. czytając ówczesnych autorów i pisząc recenzje ich dzieł. 😉

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Możesz użyć tych tagów i atrybutów HTML :

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Scroll Up